darewit Inkubatory do jaj animar terrarystyka Poid?a, karmid?a, inkubatory, siatki
(zwierz?ta, og?oszenia)
Og?oszenia, zwierz?ta,



Karzełek polski
- rasa warta popularyzacji

karzełek polski Obecną różnorodność ras kur zawdzięczamy wielu pokoleniom ludzi oraz różnym celom jakie przyświecały hodowli tego gatunku. Spuścizną po pierwotnym jego wykorzystaniu kogutów do walk są bojowce. Współcześnie kura domowa traktowana jest jako ptak o znaczeniu gospodarczym – dostarczający jaj oraz mięsa, ale także jako ptak towarzyszący utrzymywany dla przyjemności. Pomiędzy tymi dwiema koncepcjami ulokować można naszą rodzimą rasę kur karłowatych – karzełka polskiego. „rajska kurka”, „liliputka”, „zwerg” to tylko niektóre regionalne nazwy tych kur, które niegdyś, stosunkowo powszechnie, spotykane były na wiejskich podwórkach w całej Polsce. Dziś, gdy tradycja hodowli kur na wsiach nie jest tak atrakcyjna, ze względu na niską cenę jaj oraz mięsa oraz ich szerokiej dostępności, również karzełki polskie są coraz rzadziej spotykane. Warto więc popularyzować tę rasę, aby tradycja jej chowu nie zanikła i zachować ją jako jeden z elementów naszego dziedzictwa hodowlanego i kulturowego.


Historia i charakterystyka


O bardzo bogatej historii występowania przodków opisywanej rasy, świadczą wyniki badań archeologicznych prowadzonych na terenie Wrocławia i Opola, gdzie odkryto szczątki małych kur, które na podstawie dalszych badań chemicznych zawartości węgla izotopu C?14, wskazały, że pochodzą one z okresu średniowiecza. Trudno jest oszacować i wskazać dokładną datę oraz ustalić fakt, skąd wzięły się one na terenie ówczesnej Polski. Innym historycznym dowodem są adnotacje w literaturze dostarczające wiedzy na temat charakteru oraz wyglądu karzełków polskich takie jak:
• pochodząca z 1884 roku znana w owych czasach hodowczyni drobiu – Izabela Rex, która tak charakteryzuje ówczesne karłowate kury występujące na terenie Polski: „te niewielkie, skarłowaciałe istotki, uganiające się za żerem po polskich drogach, czy wybiegające z chaty wieśniaczej, czy z dworów dziedziców, zarówno podciągnięte pod system głodowy, własnym przemysłem walczące od pierwszej chwili wyklucia się z jajka o najpierwsze potrzeby egzystencji”.
• Dowodem na historyczne znaczenie karzełków polskich jest również obecność osobników tej rasy na wystawach drobiu, m.in. w 1924 roku w Warszawie, 1928 roku w Jarosławiu i 1946 roku we Lwowie.
• W latach 1936-1938, Laura Kaufman, użyła karzełków do swojej pracy, którą opisała w „Dziedziczeniu ciężaru ciała i szybkości wzrostu w krzyżówce kur zielononóżek kuropatwianych i bantamków”.
kura, karzełek polski • W „Poradniku Chowu Kur” z 1946 roku, w którym znajduje się również rycina z wizerunkiem „Kurki karłowej krajowej”, dr Jerzy Szuman napisał: „najlepiej niosą się karzełki krajowe, będące poniekąd karłowatym typem bezrasowej kury”. O karzełkach wspomina również praca zbiorowa pod redakcją prof. Ewy Potemkowskiej – „Drobiarstwo” z 1964 roku.
Poza dowodami naukowymi, wiele osób mających możliwość spędzania w dzieciństwie wakacji na wsiach np. u dziadków lub innych krewnych, zapewne miała możliwość zetknięcia się z małymi kurkami, o wielobarwnym upierzeniu i żywym temperamencie. Te cechy zjednywały rasie sympatie wielu gospodyń wiejskich. Doceniano także ich samodzielność w zdobywaniu pokarmu, co było istotnym argumentem przemawiającym za ich chowem. W okresie od wiosny, aż do jesieni, mając do dyspozycji znajdujące się w pobliżu zabudowań gospodarczych łąki, sady, pola i ścierniska, potrafiły zdobywać znaczną część pokarmu. Inne cechy takie jak odporność na choroby, długowieczność, silny instynkt kwoczenia oraz opieki nad pisklętami, były również bardzo cenione przez gospodynie wiejskie. W czasach, gdy sztuczna inkubacja jaj różnych gatunków drobiu nie była tak powszechna jak dziś, kurki te wykorzystywano jako nasiadki. Podkładano im jaja innych kur niosek, co było korzystne dla gospodyń, ponieważ duże kury znosiły nadal jaja, natomiast małe kurki, znoszące nieco mniejsze jaja w tym czasie wysiadywały pewną cześć jaj, zapewniając w ten sposób odbudowę stada niosek. Dlatego też, zazwyczaj, kury nioski i karzełki polskie współegzystowały ze sobą na wiejskich podwórkach w mieszanych stadach. Nioski spełniały swoje gospodarcze zadanie, dostarczając jaj o wyższej masie, karzełki natomiast zaspakajały poczucie estetyki swoim barwnym upierzeniem. Kurki karzełka polskiego, słyną także ze swojej skłonności do ukrywania swoich gniazd, a następnie po pewnym czasie wyprowadzają własne lęgi, są bardzo troskliwymi i opiekuńczymi matkami. Fakt ten budził przychylność i sympatię gospodyń wiejskich. (...)


WZORZEC RASY
(...)

WALORY UŻYTKOWE
(...)

PODSUMOWANIE
(...)




tekst:
mgr inż. Krystyna Jakubowska, mgr inż. Marcin Różewicz, mgr inż. Karol Kaszperuk, mgr inż. Dorota Szablicka
Instytut Bioinżynierii i Hodowli Zwierząt, UPH Siedlce
Zdjęcia:
Zbigniew Gilarski Redakcja f&f dziękuje p. Zbigniewowi Gilarskiemu, autorowi książki pt. „Nasze dziedzictwo hodowlane” za użyczenie zdjęć do ilustracji artykułu




cały artykuł jest opublikowany w najnowszym, listopadowym numerze f&f - 11/2017 (226)
szukaj w kioskach, empikach lub zamów prenumeratę






STRONA GŁÓWNA


Wydawnictwo Fauna&Flora Adres: 45-061 Opole ul. Katowicka 55. Tel. 77/402-54-32. Tel./fax: 77/402-54-31. e-mail:redakcja@faunaflora.com.pl
Redakcja gazety: zespół. Redaktor naczelny: Marek Orel, te. +48 608 527 988. Redaktor techniczny: Janusz Wach, tel. +48 606 930 559. Korekta: Iwona Stefaniak.