Konopia siewna jest jedną z najstarszych roślin uprawianych przez człowieka. Przez wieki wykorzystywano ją do produkcji lin, tkanin, papieru, oleju, pasz i materiałów budowlanych. Obecnie ponownie wzbudza zainteresowanie ze względu na wartościowe nasiona, dużą zawartość włókna oraz możliwość zastosowania niemal wszystkich części rośliny.
Wokół konopi narosło jednak wiele nieporozumień. Konopia siewna bywa utożsamiana z marihuaną, choć odmiany włókniste zawierają bardzo mało substancji odpowiadających za działanie odurzające. Właściwości nasion, oleju spożywczego i białka konopnego należy również odróżnić od działania preparatów zawierających CBD.
Co to jest konopia siewna?
Konopia siewna, czyli Cannabis sativa L., jest jednoroczną rośliną należącą do rodziny konopiowatych. Ma prostą, sztywną łodygę, dłoniaste liście złożone z kilku wąskich listków oraz silnie rozwinięty system korzeniowy. W zależności od odmiany i warunków uprawy może osiągać od kilkudziesięciu centymetrów do kilku metrów wysokości.
Roślina jest rozdzielnopłciowa lub jednopienna. Oznacza to, że kwiaty męskie i żeńskie mogą występować na oddzielnych okazach albo na jednej roślinie. Konopie są zapylane przede wszystkim przez wiatr.
Odmiany przemysłowe uprawia się głównie dla nasion, włókna, paździerzy oraz zielonej masy. Z nasion produkuje się żywność i olej, z włókna tkaniny, sznury, maty oraz materiały izolacyjne, a ze zdrewniałych części łodyg między innymi ściółkę i elementy budowlane.
Czym konopia siewna różni się od marihuany?
Konopia włóknista i rośliny wykorzystywane do produkcji marihuany należą do tego samego gatunku lub blisko spokrewnionych grup, ale różnią się odmianą, sposobem uprawy i składem chemicznym. Najważniejszą różnicą jest zawartość tetrahydrokannabinolu, czyli THC.
THC odpowiada za psychoaktywne działanie marihuany. Konopie włókniste zawierają go niewiele. Zgodnie z obowiązującą w Polsce definicją suma zawartości THC i THCA w kwiatowych lub owocujących wierzchołkach konopi włóknistych nie może przekraczać 0,3 procent w przeliczeniu na suchą masę.
Produkty otrzymywane z nasion dopuszczonych odmian nie powinny wywoływać działania odurzającego. Same nasiona praktycznie nie wytwarzają kannabinoidów. Śladowe ilości THC mogą znaleźć się na ich powierzchni wskutek kontaktu z innymi częściami rośliny podczas zbioru i przetwarzania, dlatego żywność musi spełniać określone normy bezpieczeństwa. (Gov.pl)
Jakie wartości odżywcze mają nasiona konopi?
Nasiona konopi są cenione przede wszystkim ze względu na zawartość tłuszczu, białka, błonnika, witamin i składników mineralnych. Dokładne proporcje zależą od odmiany, miejsca uprawy oraz sposobu obróbki.
Znaczną część tłuszczu stanowią wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Olej konopny dostarcza między innymi kwasu linolowego należącego do rodziny omega-6 oraz kwasu alfa-linolenowego z rodziny omega-3. Organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać tych kwasów w odpowiednich ilościach, dlatego muszą pochodzić z żywności.
Nasiona zawierają również białka, wśród których dominują edestyna i albuminy. Są źródłem aminokwasów potrzebnych do budowy oraz regeneracji tkanek. Zawartość białka sprawia, że łuskane nasiona i proszek konopny mogą urozmaicać dietę osób ograniczających produkty odzwierzęce.
Niełuskane nasiona dostarczają więcej błonnika niż nasiona pozbawione twardej osłonki. Łuskane są natomiast delikatniejsze, łatwiejsze do pogryzienia i mają łagodny, lekko orzechowy smak.
Jakie właściwości ma olej konopny?
Spożywczy olej konopny tłoczy się z nasion. Ma zielonkawy kolor oraz wyrazisty, orzechowo-ziołowy smak. Jest źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego może stanowić wartościowy element zróżnicowanego jadłospisu.
Najlepiej używać go na zimno, na przykład do sałatek, past, kasz, twarogu, warzyw lub gotowych zup. Nierafinowany olej konopny nie jest najlepszym wyborem do długiego smażenia w wysokiej temperaturze. Pod wpływem ciepła i tlenu wielonienasycone kwasy tłuszczowe łatwiej ulegają utlenianiu.
Po otwarciu butelkę należy przechowywać zgodnie z zaleceniami producenta, zazwyczaj w chłodnym i ciemnym miejscu. Olej o wyraźnie gorzkim, drażniącym lub zjełczałym zapachu nie nadaje się do spożycia.
Olej z nasion konopi nie jest tym samym produktem co olejek CBD. Olej spożywczy powstaje z nasion i jest przede wszystkim żywnością. Preparaty CBD otrzymuje się z nadziemnych części rośliny, a następnie łączy ekstrakt z olejem nośnikowym.
Czy konopia siewna wspiera układ krążenia?
Zastępowanie części tłuszczów nasyconych produktami zawierającymi nienasycone kwasy tłuszczowe jest elementem zasad prawidłowego żywienia. Nasiona i olej konopny mogą być jednym ze źródeł takich tłuszczów.
Nie oznacza to jednak, że sam olej konopny leczy nadciśnienie, miażdżycę albo chorobę wieńcową. O kondycji układu krążenia decyduje cały sposób żywienia, aktywność fizyczna, masa ciała, palenie tytoniu, predyspozycje rodzinne oraz leczenie zalecone przez lekarza.
Badania nad nasionami konopi wskazują na interesujący skład odżywczy i obecność związków bioaktywnych, ale część deklarowanych korzyści zdrowotnych opiera się nadal na doświadczeniach laboratoryjnych lub badaniach na zwierzętach. Potrzeba więcej dobrze zaprojektowanych badań z udziałem ludzi.
Czy nasiona konopi pomagają w pracy jelit?
Niełuskane nasiona i mąka konopna zawierają błonnik, który wspiera prawidłową pracę przewodu pokarmowego. Błonnik zwiększa objętość treści jelitowej i może ułatwiać regularne wypróżnianie, o ile jednocześnie spożywa się odpowiednią ilość płynów.
Wprowadzanie większych porcji błonnika powinno odbywać się stopniowo. Nagłe zjedzenie dużej ilości nasion lub mąki konopnej może wywołać uczucie pełności, wzdęcia albo dyskomfort w brzuchu.
Przy przewlekłych zaparciach, krwi w stolcu, silnym bólu brzucha lub nagłej zmianie rytmu wypróżnień nie należy ograniczać się do zmiany dodatków w diecie. Takie objawy wymagają ustalenia przyczyny.
Do czego można wykorzystać białko konopne?
Białko konopne powstaje zwykle po odtłuszczeniu i zmieleniu nasion. Ma zielonkawy lub brązowawy kolor, lekko ziemisty smak i zawiera nie tylko białko, lecz także pewną ilość błonnika oraz tłuszczu.
Można dodawać je do koktajli, owsianki, jogurtu, naleśników, pieczywa i domowych batonów. Nie musi być traktowane jak specjalistyczny suplement. Jest po prostu skoncentrowanym produktem spożywczym, który ułatwia zwiększenie udziału białka roślinnego w posiłku.
Białko konopne nie jest jednak kompletne pod każdym względem w takim samym stopniu jak niektóre produkty odzwierzęce. W diecie roślinnej warto łączyć różne źródła białka, na przykład konopie, rośliny strączkowe, zboża, orzechy i nasiona.
Co wiadomo o CBD z konopi siewnych?
CBD, czyli kannabidiol, jest jednym z kannabinoidów występujących w nadziemnych częściach konopi. W przeciwieństwie do THC nie wywołuje typowego odurzenia. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt zawierający CBD jest obojętny dla organizmu.
CBD może wpływać na działanie niektórych leków, ponieważ uczestniczy w procesach zachodzących w wątrobie. Możliwe działania niepożądane obejmują między innymi senność, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz zmiany apetytu. Jakość dostępnych preparatów może się różnić, a deklarowane stężenie nie zawsze odpowiada rzeczywistej zawartości.
WHO uznała, że czysty kannabidiol nie wykazuje typowego potencjału uzależniającego, ale nie jest to równoznaczne z potwierdzeniem skuteczności wszystkich olejków CBD sprzedawanych jako środki na sen, stres, ból lub inne dolegliwości.
Osoby stosujące leki przeciwpadaczkowe, przeciwzakrzepowe, nasenne, uspokajające lub wpływające na wątrobę powinny skonsultować używanie CBD z lekarzem albo farmaceutą. Ostrożność jest również potrzebna w ciąży i podczas karmienia piersią.
Jak konopie wykorzystuje się poza żywnością?
Łodygi konopi zawierają wytrzymałe włókna. Można z nich produkować tkaniny, sznurki, papier, maty, włókniny i kompozyty. Z paździerzy, czyli zdrewniałych części łodygi, powstają materiały izolacyjne, podłoża dla zwierząt oraz mieszanki stosowane w budownictwie.
Konopie wykorzystuje się także w przemyśle kosmetycznym, paszowym, papierniczym i energetycznym. KOWR wskazuje, że roślina może być przeznaczana między innymi na włókno, żywność, kosmetyki, materiały budowlane i biopaliwa.
Czy konopie siewne można legalnie uprawiać?
W Polsce uprawa konopi włóknistych jest legalna, ale podlega określonym zasadom. Osoba zamierzająca prowadzić uprawę lub skup musi uzyskać wpis do rejestru prowadzonego przez właściwy oddział terenowy Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Do siewu wykorzystuje się odpowiednie odmiany, których zawartość THC mieści się w ustawowym limicie.
Kupienie nasion spożywczych w sklepie nie oznacza automatycznie, że można wysiać je w ogrodzie bez dopełnienia wymaganych formalności. Przepisy dotyczą całej uprawy, a nie wyłącznie planowanego przeznaczenia roślin.
Najłatwiej korzystać z konopi w postaci gotowych produktów spożywczych pochodzących ze sprawdzonego źródła. Łuskane nasiona można wsypać do owsianki lub sałatki, mąką wzbogacić wypieki, a świeży olej stosować do zimnych potraw. Dzięki temu konopia siewna staje się zwyczajnym składnikiem kuchni, a nie obietnicą cudownego działania.
Źródło: www.faunaflora.com.pl
