Małe kocięta przychodzą na świat całkowicie zależne od matki. Nie widzą, słabo słyszą, nie potrafią samodzielnie regulować temperatury ciała ani sprawnie się poruszać. Zamknięte powieki są więc naturalnym elementem ich rozwoju, a nie powodem do niepokoju. Warto jednak wiedzieć, kiedy koty otwierają oczy, jak przebiega ten proces oraz jakie objawy powinny skłonić opiekuna do konsultacji z lekarzem weterynarii.
Kiedy koty otwierają oczy?
Większość kociąt zaczyna otwierać oczy pomiędzy 7. a 14. dniem życia. Nie oznacza to jednak, że u każdego malucha proces będzie przebiegał dokładnie tak samo. Jedno kocię może lekko rozchylić powieki już pod koniec pierwszego tygodnia, natomiast inne otworzy oczy dopiero po kilkunastu dniach.
Najczęściej oczy nie otwierają się jednocześnie i od razu w pełni. Początkowo pojawia się jedynie niewielka szczelina, zwykle w wewnętrznym kąciku oka. Z czasem powieki stopniowo się rozsuwają. Zdarza się również, że jedno oko otworzy się dzień lub dwa wcześniej niż drugie. Jeżeli nie występuje obrzęk, ropa, silne zaczerwienienie ani inne niepokojące objawy, taka różnica zwykle mieści się w normie.
Nie należy samodzielnie rozchylać powiek kocięcia. Oczy otworzą się wtedy, gdy będą na to gotowe. Próba przyspieszenia procesu może doprowadzić do podrażnienia, uszkodzenia delikatnych struktur oka lub zakażenia.
Jak długo koty mają zamknięte oczy?
Kocięta mają zamknięte oczy zazwyczaj przez pierwszy tydzień lub dwa tygodnie życia. Jest to związane z tym, że w chwili narodzin ich układ nerwowy i narząd wzroku nie są jeszcze w pełni rozwinięte. Zamknięte powieki chronią wrażliwe oczy przed światłem, zabrudzeniami, urazami oraz drobnoustrojami.
Pierwsze oznaki otwierania oczu mogą pojawić się około 7. dnia, ale niektóre kocięta potrzebują więcej czasu. U części maluchów powieki pozostają całkowicie zamknięte nawet do 14. dnia. Tempo rozwoju zależy między innymi od indywidualnych cech zwierzęcia, stanu zdrowia, warunków w gnieździe oraz tego, czy kocię urodziło się w terminie.
Koty niektórych ras mogą otwierać oczy nieco wcześniej lub później, jednak różnice te zwykle nie są duże. Znacznie ważniejsze od dokładnego dnia jest obserwowanie, czy kocię prawidłowo przybiera na wadze, ssie mleko, śpi spokojnie i nie wykazuje objawów infekcji.
Jeśli kocię ma ponad dwa tygodnie, a jego oczy nadal pozostają całkowicie zamknięte, warto skontaktować się z lekarzem weterynarii. Szczególnie pilna konsultacja jest potrzebna wtedy, gdy powieki są sklejone wydzieliną, opuchnięte, mocno zaczerwienione lub bolesne.
Dlaczego kocięta rodzą się z zamkniętymi oczami?
Ciąża u kotki trwa stosunkowo krótko, średnio około 63 do 65 dni. Kocięta rodzą się więc na takim etapie rozwoju, na którym wiele ich narządów nadal dojrzewa. Dotyczy to między innymi wzroku, słuchu, koordynacji ruchowej oraz układu odpowiedzialnego za utrzymywanie temperatury ciała.
Zamknięte powieki stanowią dla rozwijających się oczu naturalną osłonę. W pierwszych dniach życia kocięta nie potrzebują jeszcze sprawnego wzroku. Odnajdują matkę i sutki przede wszystkim dzięki zmysłowi węchu, dotykowi oraz wyczuwaniu ciepła. Większość czasu spędzają na spaniu i jedzeniu, a ich aktywność ogranicza się głównie do przemieszczania się w obrębie legowiska.
Otwieranie oczu jest częścią większej zmiany rozwojowej. Mniej więcej w podobnym okresie zaczynają otwierać się kanały słuchowe, poprawia się sprawność ruchowa, a kocięta stają się bardziej zainteresowane otoczeniem.
Czy kocię widzi od razu po otwarciu oczu?
Otwarcie powiek nie oznacza, że kocię od razu widzi tak dobrze jak dorosły kot. Początkowo obraz jest niewyraźny, a wzrok bardzo niedojrzały. Maluch zaczyna rozpoznawać światło, ruch i duże kształty, lecz nadal porusza się niepewnie.
Przez pierwsze dni po otwarciu oczu kocię może być wrażliwe na jasne światło. Z tego powodu legowisko powinno znajdować się w spokojnym, ciepłym i lekko zacienionym miejscu. Nie należy świecić maluchom latarką w oczy ani ustawiać ich bezpośrednio przy mocnej lampie lub intensywnie nasłonecznionym oknie.
Wzrok rozwija się stopniowo przez kolejne tygodnie. Około trzeciego tygodnia życia kocięta zaczynają coraz pewniej obserwować otoczenie. W czwartym i piątym tygodniu ich koordynacja wzrokowo-ruchowa wyraźnie się poprawia, co można zauważyć podczas chodzenia, zabawy i prób polowania na poruszające się przedmioty.
Pełniejsze zdolności widzenia rozwijają się dopiero po kilku tygodniach. Dlatego świeżo otwarte oczy nie powinny być oceniane tak samo jak oczy starszego kota.
Jaki kolor mają oczy małych kotów?
U większości kociąt świeżo otwarte oczy mają niebieskawy lub szaroniebieski odcień. Nie jest to zazwyczaj ostateczny kolor tęczówki. W pierwszych tygodniach życia znajduje się w niej niewiele barwnika, dlatego oczy wielu maluchów wyglądają podobnie.
Zmiana koloru rozpoczyna się zwykle po kilku tygodniach. Docelowa barwa może pojawiać się stopniowo między 6. a 12. tygodniem życia, choć u niektórych kotów proces trwa dłużej. Oczy mogą stać się zielone, żółte, bursztynowe, miedziane lub pozostać niebieskie, zależnie od genów i rasy zwierzęcia.
Nierównomierne wybarwianie tęczówki nie zawsze oznacza problem. Kolor może zmieniać się etapami, a oba oczy nie muszą wyglądać identycznie w każdym momencie rozwoju. Konsultacji wymaga natomiast nagłe zmętnienie oka, biała plamka, wyraźna różnica w wielkości źrenic lub utrzymujące się silne zaczerwienienie.
Jak powinny wyglądać zdrowe oczy kocięcia?
Po otwarciu oczy powinny być przejrzyste, bez dużej ilości wydzieliny i bez wyraźnego obrzęku. Niewielkie łzawienie może pojawić się przejściowo, ale nie powinno prowadzić do sklejania powiek ani tworzenia grubych strupków.
Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim:
- żółta, zielona lub gęsta wydzielina,
- opuchnięte albo mocno zaczerwienione powieki,
- zmętnienie oka, częste mrużenie lub widoczny ból.
Takie objawy mogą świadczyć o zapaleniu spojówek, zakażeniu bakteryjnym lub wirusowym, podrażnieniu albo urazie. U bardzo małych kociąt infekcje mogą rozwijać się szybko, dlatego nie warto czekać, aż problem minie sam.
Szczególnie groźna jest sytuacja, w której pod zamkniętymi powiekami gromadzi się ropa. Powieki mogą wtedy wyglądać na wypukłe, napięte i sklejone. Taki stan wymaga szybkiego badania weterynaryjnego, ponieważ nieleczone zakażenie może uszkodzić rogówkę i wpłynąć na późniejsze widzenie.
Czy można przemywać oczy małym kociętom?
Zdrowych oczu nie trzeba rutynowo przemywać. Najlepiej pozostawić je w spokoju i dbać przede wszystkim o czystość legowiska. Interwencja może być potrzebna, gdy w kąciku oka pojawi się niewielka ilość zaschniętej wydzieliny.
Do delikatnego oczyszczania można wykorzystać jałowy gazik zwilżony sterylnym roztworem soli fizjologicznej. Ruch powinien przebiegać od zewnętrznej strony oka w kierunku nosa, bez silnego pocierania. Do każdego oka należy użyć osobnego gazika, aby nie przenosić drobnoustrojów.
Nie powinno się stosować naparu z rumianku, przypadkowych kropli dla ludzi, kosmetyków ani płynów odkażających. Rumianek może uczulać i dodatkowo podrażniać oczy. Krople przeznaczone dla człowieka mogą natomiast zawierać substancje niewłaściwe dla kociąt lub maskować objawy poważniejszego problemu.
Jeśli wydzielina szybko powraca, ma żółty lub zielony kolor albo towarzyszy jej obrzęk, domowe przemywanie nie zastąpi leczenia.
Co zrobić, gdy jedno oko otworzyło się wcześniej?
Różnica jednego lub dwóch dni pomiędzy otwarciem obu oczu jest dość częsta. Nie trzeba niczego przyspieszać ani rozchylać zamkniętej powieki palcami. Wystarczy obserwować malucha i sprawdzać, czy okolica oka pozostaje czysta.
Jeżeli zamknięte oko nie jest opuchnięte, zaczerwienione ani sklejone wydzieliną, zwykle można spokojnie poczekać. Powieka może otworzyć się samoistnie w kolejnych dniach.
Inaczej należy postąpić, gdy pojawia się ropa, obrzęk lub kocię reaguje bólem na dotyk. W takim przypadku potrzebna jest pomoc lekarza weterynarii. Samodzielne rozrywanie sklejonych powiek może pogorszyć stan oka.
Kiedy brak otwartych oczu powinien niepokoić?
Samo późniejsze otwarcie oczu nie zawsze oznacza chorobę. Niektóre zdrowe kocięta rozwijają się odrobinę wolniej. Granicą, po której warto skonsultować się ze specjalistą, jest jednak zwykle ukończenie drugiego tygodnia życia.
Do lekarza weterynarii należy zgłosić się wcześniej, gdy kocię jest osłabione, nie chce ssać mleka, nie przybiera na wadze, dużo płacze lub ma problemy z oddychaniem. Choroba ogólna może wpływać również na rozwój i stan oczu.
Pilnej pomocy wymagają widoczne urazy, krwawienie, znaczne zmętnienie, wypukłość gałki ocznej albo bardzo silny obrzęk. W przypadku nowo narodzonych zwierząt lepiej zareagować zbyt wcześnie niż dopuścić do pogłębienia infekcji.
Jak dbać o kocięta w okresie otwierania oczu?
Najważniejszym zadaniem opiekuna jest zapewnienie matce i młodym spokoju. Legowisko powinno być suche, czyste, ciepłe i osłonięte od przeciągów. Kotka powinna mieć stały dostęp do wody, jedzenia oraz kuwety ustawionej niedaleko gniazda.
Kociąt nie należy bez potrzeby przenosić, intensywnie fotografować z lampą błyskową ani wystawiać na mocne światło. Można je krótko kontrolować, aby sprawdzić stan oczu, brzucha i sierści oraz upewnić się, że wszystkie regularnie piją mleko.
Ważne jest również codzienne ważenie maluchów. Regularny wzrost masy ciała jest jednym z najlepszych sygnałów, że kocię rozwija się prawidłowo. Brak przyrostu, spadek masy lub wyraźne osłabienie wymagają szybkiej reakcji.
Co dzieje się po otwarciu oczu przez kocięta?
Po drugim tygodniu życia kocięta zaczynają coraz intensywniej interesować się otoczeniem. Wstają na łapy, chociaż ich chód początkowo jest chwiejny. Zaczynają obserwować rodzeństwo, matkę i poruszające się przedmioty.
Około trzeciego tygodnia zwiększa się ich aktywność, a zmysły zaczynają ze sobą współpracować. Maluchy reagują na dźwięki, światło i ruch. W kolejnych tygodniach uczą się biegać, wspinać, korzystać z kuwety i bawić z rodzeństwem.
Otwieranie oczu jest więc jednym z pierwszych widocznych etapów dorastania kota. U większości kociąt przebiega naturalnie i nie wymaga pomocy człowieka. Najlepszym działaniem opiekuna jest spokojna obserwacja, utrzymywanie czystych warunków oraz szybka konsultacja weterynaryjna, gdy pojawią się obrzęk, ropa, ból lub brak otwarcia oczu po ukończeniu około dwóch tygodni.
Źródło: www.faunaflora.com.pl
