Lew afrykański i lew azjatycki należą do tego samego gatunku, dlatego na pierwszy rzut oka mogą wydawać się niemal identyczne. Oba mają muskularne ciało, szeroką głowę, potężne łapy i charakterystyczną kitkę na końcu ogona. Samce wyróżniają się grzywą, a samice odpowiadają za znaczną część polowań. Różnice stają się jednak wyraźne, gdy porówna się budowę ciała, wygląd grzywy, miejsce występowania i organizację grup rodzinnych.
Czy lew afrykański i azjatycki to dwa różne gatunki?
Lew afrykański i lew azjatycki nie są traktowane jako dwa odrębne gatunki. Oba należą do gatunku Panthera leo. Określenia geograficzne pomagają natomiast opisać populacje żyjące w różnych częściach świata.
Przez wiele lat lwa azjatyckiego nazywano podgatunkiem Panthera leo persica, a lwy żyjące w Afryce dzielono na kilka innych podgatunków. Współczesna klasyfikacja oparta na badaniach genetycznych jest bardziej złożona. Lwy z Indii oraz część populacji z Afryki Zachodniej i Środkowej zalicza się obecnie do Panthera leo leo. Lwy ze wschodniej i południowej części Afryki należą natomiast do Panthera leo melanochaita. Oznacza to, że nie wszystkie lwy afrykańskie tworzą jedną, jednolitą grupę bliżej spokrewnioną ze sobą niż z lwami indyjskimi.
W codziennym języku nadal używa się jednak prostego podziału na lwy afrykańskie i azjatyckie. Jest on wygodny, ponieważ dobrze pokazuje różnice widoczne w wyglądzie, środowisku życia i zachowaniu zwierząt.
Gdzie żyje lew afrykański, a gdzie azjatycki?
Najbardziej oczywistą różnicą jest zasięg występowania. Lwy afrykańskie żyją w rozproszonych populacjach na obszarze Afryki Subsaharyjskiej. Można je spotkać między innymi w Tanzanii, Kenii, Botswanie, Republice Południowej Afryki, Namibii, Zambii i Zimbabwe. Mniejsze, bardziej zagrożone populacje zachowały się również w zachodniej i środkowej części kontynentu.
Ich typowym środowiskiem są sawanny, otwarte równiny, suche zarośla i trawiaste tereny, na których mogą obserwować otoczenie oraz polować na duże ssaki kopytne. Nie oznacza to jednak, że każdy lew afrykański żyje na rozległej sawannie. Niektóre populacje występują także na terenach półpustynnych, w luźnych lasach i w pobliżu mokradeł.
Lew azjatycki występuje dziko wyłącznie w Indiach. Jego najważniejszą ostoją jest las Gir oraz otaczające go tereny w stanie Gudźarat. Dawniej zasięg tych zwierząt był znacznie większy. Obejmował część południowo-wschodniej Europy, Bliski Wschód, Półwysep Arabski i rozległe obszary Azji Południowo-Zachodniej. Polowania i utrata siedlisk doprowadziły jednak do niemal całkowitego zniknięcia azjatyckiej populacji.
Który lew jest większy?
Lwy azjatyckie są przeciętnie nieco mniejsze od większości lwów zamieszkujących wschodnią i południową Afrykę. Różnica nie zawsze jest widoczna podczas obserwacji pojedynczych osobników, ponieważ rozmiary zależą również od wieku, płci, dostępności pokarmu i kondycji zwierzęcia.
Dorosły samiec lwa azjatyckiego waży zazwyczaj około 160 do 190 kilogramów, natomiast samica przeważnie od 110 do 120 kilogramów. Samce lwów afrykańskich mogą osiągać masę od około 150 do 250 kilogramów, a samice są wyraźnie lżejsze.
Nie należy jednak uznawać masy ciała za niezawodny sposób rozpoznawania pochodzenia lwa. Duży samiec azjatycki może być cięższy od młodego lub słabiej odżywionego lwa afrykańskiego. Więcej informacji dostarcza połączenie kilku cech, zwłaszcza wyglądu grzywy, brzucha i uszu.
Jak różnią się grzywy samców?
Samce lwów afrykańskich kojarzą się z rozbudowaną grzywą otaczającą głowę, szyję, barki, a czasami również część klatki piersiowej i brzucha. Jej kolor może zmieniać się od jasnego blondu przez rudy i brązowy aż po prawie czarny. Wygląd grzywy zależy od genów, wieku, hormonów, temperatury otoczenia i ogólnego stanu organizmu.
Grzywa lwa azjatyckiego jest przeważnie krótsza i rzadsza. Najwięcej włosów rośnie po bokach pyska i pod żuchwą, dlatego uszy samca pozostają dobrze widoczne. U wielu dorosłych lwów afrykańskich bujna grzywa częściowo lub całkowicie je zasłania.
Nie każdy lew afrykański ma jednak ogromną, ciemną grzywę. Samce żyjące w bardzo gorących regionach mogą mieć skromniejsze owłosienie. Młody lew afrykański również może przypominać pod tym względem osobnika azjatyckiego. Sama długość grzywy nie wystarcza więc do pewnej identyfikacji.
Fałd skóry na brzuchu to najbardziej charakterystyczna cecha
Jedną z najlepiej widocznych różnic jest podłużny fałd skóry biegnący wzdłuż brzucha lwa azjatyckiego. Występuje zarówno u samców, jak i u samic. Można go zauważyć szczególnie wtedy, gdy zwierzę stoi bokiem lub porusza się po otwartym terenie.
U lwów afrykańskich taki fałd zwykle nie występuje, choć wyjątkowo może być widoczny u pojedynczych zwierząt. Z tego względu cecha ta jest bardzo pomocna, ale również nie powinna być traktowana jako całkowicie nieomylna.
Lwy azjatyckie mają także bardziej widoczne kępki włosów na łokciach oraz często dłuższą kitkę na końcu ogona. Ich czaszka może być węższa, a ciało sprawiać wrażenie smuklejszego. Różnice te najłatwiej zauważyć podczas bezpośredniego porównania dorosłych osobników tej samej płci.
Czy lwy afrykańskie i azjatyckie żyją w takich samych stadach?
Wszystkie lwy są niezwykle społecznymi kotami, ale struktura ich grup nie wszędzie wygląda identycznie. Typowe stado lwów afrykańskich składa się z kilku spokrewnionych samic, ich młodych oraz jednego lub kilku dorosłych samców. Samice często wspólnie polują, opiekują się młodymi i bronią terytorium przed obcymi lwicami.
Samce mogą tworzyć koalicje złożone z braci albo niespokrewnionych osobników. Przejmują stado, wypierając wcześniejszych przywódców, a następnie bronią dostępu do samic i zajmowanego obszaru. Wielkość grupy zależy od liczby dostępnych ofiar, rozmiaru terytorium i presji ze strony innych lwów.
Grupy lwów azjatyckich są zazwyczaj mniejsze. Dorosłe samce często żyją osobno, pojedynczo lub w niewielkich koalicjach. Do samic dołączają głównie w okresie rozrodu albo podczas żerowania na wyjątkowo dużej zdobyczy. Samice mogą tworzyć własne, rodzinne grupy razem z młodymi.
Na jakie zwierzęta polują?
Lwy afrykańskie polują między innymi na zebry, gnu, bawoły, antylopy, guźce i młode żyrafy. W zależności od regionu ich pożywieniem mogą być także mniejsze ssaki, a nawet zwierzęta znacznie większe od pojedynczego lwa. Współpraca kilku lwic pozwala zaatakować zdobycz, której samotny drapieżnik prawdopodobnie nie byłby w stanie powalić.
Lwy azjatyckie żywią się między innymi jeleniami aksis, sambaram, antylopami nilgau i dzikami. Mogą również atakować bydło domowe wypasane w sąsiedztwie ich siedlisk. Prowadzi to do konfliktów z mieszkańcami regionu, zwłaszcza gdy drapieżniki zaczynają regularnie przemieszczać się poza obszary chronione.
Obie populacje korzystają też z padliny i potrafią odbierać zdobycz innym drapieżnikom. Nie są więc wyłącznie aktywnymi łowcami. Gdy pojawia się łatwo dostępne źródło mięsa, lwy chętnie oszczędzają energię potrzebną do ryzykownego pościgu.
Która populacja jest bardziej zagrożona?
Sytuacja lwów azjatyckich jest szczególna, ponieważ cała dzika populacja skupiona jest na stosunkowo niewielkim obszarze Indii. Taka koncentracja zwiększa ryzyko związane z epidemiami, pożarami, suszą, ograniczoną różnorodnością genetyczną i lokalnymi katastrofami. Nawet jeżeli liczba zwierząt rośnie, brak kilku oddzielnych, trwałych populacji pozostaje poważnym problemem.
Lwy afrykańskie zajmują znacznie większy obszar, ale ich liczebność w wielu regionach spada. Zagrożeniem jest utrata siedlisk, zmniejszanie się liczby dzikich zwierząt stanowiących pokarm, kłusownictwo oraz odwetowe zabijanie drapieżników atakujących zwierzęta gospodarskie. Niektóre populacje są od siebie odizolowane, co ogranicza migrację i wymianę genów.
Lew azjatycki jest więc bardziej narażony na skutki jednego lokalnego kryzysu, natomiast lwy afrykańskie mierzą się z problemami występującymi równocześnie na wielu rozległych obszarach.
Jak rozpoznać lwa azjatyckiego na zdjęciu?
Najpierw warto spojrzeć na brzuch zwierzęcia. Widoczny podłużny fałd skóry mocno wskazuje na lwa azjatyckiego. U samca należy następnie sprawdzić grzywę. Jeśli jest krótka, niezbyt gęsta, skupiona głównie przy policzkach i nie zasłania uszu, prawdopodobieństwo identyfikacji rośnie.
Pomocne mogą być także kępki włosów na łokciach, wyraźna kitka ogona oraz nieco smuklejsza sylwetka. Żadna z tych cech obserwowana osobno nie daje jednak pełnej pewności. Zdjęcie młodego osobnika, samicy albo lwa utrzymywanego w ogrodzie zoologicznym może być szczególnie trudne do oceny.
Najłatwiej rozpoznać pochodzenie zwierzęcia, gdy znane jest miejsce wykonania fotografii. Lew żyjący dziko w indyjskim stanie Gudźarat będzie lwem azjatyckim. Zwierzę sfotografowane na sawannie w Kenii, Tanzanii lub Botswanie należy natomiast do jednej z afrykańskich populacji. Charakterystyczny fałd brzucha, odsłonięte uszy samca i skromniejsza grzywa pozwalają później dostrzec różnice, które wcześniej mogły pozostawać niemal niewidoczne.
Źródło: www.faunaflora.com.pl
