Wrzesień to bardzo dobry moment na sadzenie wielu roślin ozdobnych, bylin, krzewów i drzew. Gleba jest jeszcze ciepła po lecie, a częstsze opady i niższe temperatury ograniczają ryzyko przesuszenia. Rośliny posadzone odpowiednio wcześnie mogą przed zimą wytworzyć nowe korzenie i dzięki temu lepiej rozpocząć kolejny sezon.
We wrześniu warto sadzić wiele bylin
Początek jesieni sprzyja zakładaniu i uzupełnianiu rabat z roślin wieloletnich. Temperatura gleby nadal jest dość wysoka, a powietrze zwykle nie jest już tak gorące jak w lipcu czy sierpniu.
Dobrze przyjmują się między innymi funkie, żurawki, bergenie, rozchodniki, floksy, liliowce czy rudbekie. Wiele z nich można sadzić zarówno z doniczek, jak i z podzielonych starszych kęp.
Po posadzeniu rośliny trzeba dokładnie podlać. Nie należy zakładać, że jesienna pogoda automatycznie zapewni odpowiednią ilość wilgoci, ponieważ wrzesień może być również suchy.
To dobry moment na dzielenie starszych kęp
Niektóre byliny po kilku latach zaczynają słabiej kwitnąć albo nadmiernie się rozrastają. Początek jesieni daje możliwość ich odmłodzenia.
Kępę można wykopać, podzielić na kilka części i ponownie posadzić w przygotowanym miejscu. Każdy fragment powinien mieć zdrowe korzenie i kilka dobrze rozwiniętych pąków lub pędów.
Nie warto dzielić w tym czasie gatunków, które źle znoszą jesienne przesadzanie albo potrzebują dużo czasu na regenerację. Termin zawsze dobrze dopasować do konkretnej rośliny.
Cebulki kwiatowe sadzi się właśnie jesienią
Wrzesień rozpoczyna główny okres sadzenia wielu roślin cebulowych kwitnących wiosną. Do gruntu mogą trafić między innymi krokusy, narcyzy, szafirki i część odmian tulipanów.
Rośliny te potrzebują okresu chłodu, aby prawidłowo rozpocząć rozwój w kolejnym sezonie. Posadzone jesienią zdążą wytworzyć korzenie przed nadejściem zimy.
Głębokość sadzenia zależy od wielkości cebuli. Często stosuje się zasadę, według której cebulę umieszcza się na głębokości około dwóch lub trzech jej wysokości, ale warto sprawdzić zalecenia dla konkretnego gatunku.
Tulipany można sadzić także nieco później
W przypadku tulipanów nie trzeba spieszyć się już na początku września. Często sadzi się je od drugiej połowy miesiąca aż do października, jeśli gleba nie jest zamarznięta.
Zbyt wczesne sadzenie w bardzo ciepłej ziemi może sprzyjać przedwczesnemu rozpoczęciu wzrostu. Lepiej poczekać, aż warunki wyraźnie staną się bardziej jesienne.
Cebule powinny być twarde, zdrowe i pozbawione oznak gnicia. Egzemplarzy miękkich, spleśniałych lub mocno uszkodzonych nie warto umieszczać na rabacie.
Narcyzy lepiej posadzić wcześniej niż tulipany
Potrzebują trochę więcej czasu na ukorzenienie, więc dobrym terminem jest właśnie wrzesień. W chłodniejszych regionach kraju nie warto odkładać tego zabiegu zbyt długo.
Najlepiej rosną na stanowiskach słonecznych lub lekko ocienionych, w glebie przepuszczalnej. Zastoiska wody mogą powodować gnicie cebul.
Po posadzeniu ziemię można lekko podlać, szczególnie jeśli jest bardzo sucha. Nie ma natomiast potrzeby utrzymywania jej stale mokrej.
Wrzesień sprzyja sadzeniu drzew i krzewów z pojemników
Rośliny sprzedawane w doniczkach można sadzić przez znaczną część sezonu, ale początek jesieni ma wiele zalet. Niższa temperatura ogranicza utratę wody, a korzenie mogą rozwijać się jeszcze przez kilka tygodni.
Dotyczy to zarówno wielu krzewów ozdobnych, jak i roślin żywopłotowych czy części drzew. Przed zakupem trzeba jednak sprawdzić ich odporność na mróz i wymagania stanowiskowe.
Bryła korzeniowa nie powinna być przesuszona. Po wyjęciu rośliny z pojemnika warto delikatnie rozluźnić mocno skręcone korzenie, jeśli tworzą zwartą warstwę przy ściankach doniczki.
Można rozpocząć sadzenie krzewów owocowych
Wrzesień jest dobrym terminem na sadzenie wielu roślin jagodowych sprzedawanych w pojemnikach. Dotyczy to na przykład porzeczek, agrestu czy części odmian malin.
Przed posadzeniem warto dokładnie przygotować stanowisko, ponieważ krzew będzie rósł w tym samym miejscu przez wiele lat. Trzeba usunąć chwasty wieloletnie i poprawić strukturę gleby.
Po posadzeniu wskazane jest obfite podlanie i lekkie ściółkowanie powierzchni. Warstwa materiału organicznego ograniczy parowanie wody i wahania temperatury gleby.
Maliny jesienne można sadzić w przygotowanym rzędzie
Rośliny z dobrze rozwiniętą bryłą korzeniową mają jeszcze sporo czasu na przyjęcie się przed zimą. Najważniejsze jest, aby nie dopuścić do przesuszenia korzeni.
Stanowisko powinno być słoneczne i przepuszczalne. Maliny nie lubią długotrwałego zalewania, ale źle reagują również na długie okresy suszy.
Przy zakładaniu rzędu warto od razu zaplanować rozstaw i miejsce na ewentualne podpory. Późniejsze przesuwanie roślin jest znacznie bardziej kłopotliwe.
Borówkę sadź tylko w odpowiednio przygotowanej glebie
Wrześniowy termin może być dobry dla borówki wysokiej, szczególnie jeśli sadzonki pochodzą z pojemników. W tym przypadku nie wystarczy jednak wykopać zwykłego dołka w ogrodowej ziemi.
Roślina potrzebuje kwaśnego podłoża i odpowiednich warunków wilgotnościowych. W glebie o zbyt wysokim pH będzie miała problemy z pobieraniem części składników pokarmowych.
Warto wcześniej sprawdzić odczyn i przygotować stanowisko zgodnie z wymaganiami borówki. Po sadzeniu bardzo przydatna jest ściółka z odpowiedniego materiału, która ogranicza wysychanie podłoża.
Wrzesień może być dobry na zakładanie żywopłotu
Krzewy z pojemników można sadzić w rzędzie, zanim temperatura gleby wyraźnie spadnie. Dotyczy to wielu popularnych gatunków liściastych i części zimozielonych.
Rośliny zimozielone wymagają szczególnej uwagi przed zimą, ponieważ tracą wodę również wtedy, gdy gleba jest bardzo zimna. Jeśli jesień jest sucha, trzeba zadbać o ich dobre nawodnienie.
Rozstaw powinien być dopasowany do docelowej wielkości roślin. Zbyt gęste sadzenie może szybko doprowadzić do konkurencji o wodę i światło.
Rośliny zimozielone potrzebują czasu na ukorzenienie
W przypadku takich krzewów jak różaneczniki, niektóre laurowiśnie czy iglaki lepiej nie odkładać sadzenia do końca jesieni. Wrzesień daje im więcej czasu na regenerację przed mrozami.
Trzeba jednak pamiętać, że odporność zależy od konkretnego gatunku i odmiany. Bardziej wrażliwe rośliny mogą bezpieczniej rozpocząć uprawę od sadzenia wiosennego.
Przed zimą warto zabezpieczyć podłoże warstwą ściółki i obserwować wilgotność. Przesuszona bryła korzeniowa zwiększa ryzyko uszkodzeń.
Można sadzić róże z pojemników
Sadzonki doniczkowe można przenosić do gruntu jeszcze we wrześniu. Mają już rozwinięty system korzeniowy, dzięki czemu lepiej znoszą jesienne sadzenie niż rośliny z odsłoniętymi korzeniami sadzone zbyt wcześnie.
Miejsce powinno być słoneczne, przewiewne i przygotowane z myślą o wieloletniej uprawie. Nie warto sadzić róży dokładnie w miejscu, w którym przez wiele lat rosła inna róża, bez poprawienia warunków podłoża.
Po posadzeniu trzeba ją dobrze podlać. Silne jesienne cięcie pędów nie jest potrzebne, jeśli roślina jest zdrowa.
Drzewa owocowe najczęściej sadzi się nieco później
Wrzesień może być odpowiedni dla drzewek z pojemników, ale klasyczny sezon sadzenia drzew owocowych z odkrytym korzeniem zaczyna się zwykle po zakończeniu wegetacji, najczęściej w październiku.
Jeśli sadzisz we wrześniu drzewko doniczkowe, szczególnie ważne jest regularne podlewanie. Liście mogą jeszcze intensywnie parować wodę.
Jabłonie i część śliw dobrze znoszą jesienne sadzenie. Bardziej wrażliwe na mróz gatunki, takie jak brzoskwinie czy morele, często bezpieczniej sadzić wiosną, zwłaszcza w chłodniejszych częściach kraju.
Wrzosy dobrze wpisują się w jesienny termin
Właśnie pod koniec lata i na początku jesieni często trafiają do ogrodów. Można tworzyć z nich większe grupy na słonecznych stanowiskach.
Potrzebują kwaśnego, przepuszczalnego podłoża. Zwykła ciężka ziemia ogrodowa może być dla nich nieodpowiednia, jeśli długo zatrzymuje wodę.
Po posadzeniu trzeba pilnować wilgotności, szczególnie w pierwszych tygodniach. Młode rośliny nie powinny wejść w zimę z przesuszoną bryłą korzeniową.
Piwonie można sadzić i przesadzać pod koniec lata oraz we wrześniu
Początek jesieni jest jednym z dobrych terminów na rozmnażanie starszych okazów przez podział. Rośliny mają wtedy czas na regenerację przed zimą.
Najczęstszym błędem jest sadzenie zbyt głęboko. Pąki piwonii zielnych powinny znajdować się stosunkowo płytko pod powierzchnią ziemi, ponieważ nadmierne zagłębienie może ograniczać późniejsze kwitnienie.
Warto od razu wybrać miejsce docelowe. Piwonie mogą pozostawać na jednym stanowisku przez wiele lat i nie lubią częstego przesadzania.
Możesz założyć nową rabatę przed zimą
Wrzesień jest dogodny do przygotowania większych nasadzeń, ponieważ roślin nie trzeba podlewać tak intensywnie jak podczas letnich upałów. Nadal jednak potrzebują wilgoci, dopóki nie zaczną się regularne jesienne opady.
Najpierw należy dokładnie usunąć chwasty, szczególnie perz i inne gatunki rozmnażające się z fragmentów korzeni lub rozłogów. Pozostawione pod nowymi roślinami będą później znacznie trudniejsze do usunięcia.
Po sadzeniu można zastosować ściółkę z kory, kompostu lub innych odpowiednich materiałów. Nie powinno się zasypywać nią bezpośrednio szyjek roślin.
Nie sadź w błotnistej ani skrajnie suchej ziemi
Sam termin w kalendarzu nie gwarantuje dobrych warunków. Jeśli po długich opadach gleba jest rozmoknięta i kleista, warto poczekać, aż nieco obeschnie.
Praca na bardzo mokrej glebie może niszczyć jej strukturę. Z kolei podczas wrześniowej suszy dołek oraz bryłę korzeniową trzeba dokładnie nawodnić.
Po posadzeniu warto kontrolować ziemię przez kilka kolejnych tygodni. Nawet chłodniejsze powietrze nie chroni roślin przed niedoborem wody.
Korzeni nie zasypuj zbyt głęboko
Większość roślin powinna znaleźć się na podobnej głębokości, na jakiej rosła wcześniej w doniczce lub szkółce. Zbyt głębokie sadzenie może prowadzić do problemów z napowietrzeniem szyjki korzeniowej.
Wyjątki istnieją i dotyczą konkretnych gatunków. Przykładowo przy niektórych roślinach zalecenia dotyczące głębokości są bardzo precyzyjne.
Po zasypaniu dołka ziemię wystarczy umiarkowanie docisnąć. Mocne udeptywanie może niepotrzebnie zagęścić mokre podłoże.
Po posadzeniu obficie podlej rośliny
Pierwsze podlewanie ma nie tylko dostarczyć wody, ale też pomóc ziemi dokładniej wypełnić przestrzenie wokół korzeni. Nawet jeśli dzień wcześniej padał deszcz, po posadzeniu zazwyczaj warto podlać roślinę.
W kolejnych tygodniach częstotliwość zależy od pogody, rodzaju gleby i wielkości rośliny. Lepiej podlewać rzadziej, ale dokładniej, niż codziennie zwilżać wyłącznie powierzchnię podłoża.
Szczególnie ważne jest to przy drzewach, większych krzewach i roślinach zimozielonych, których bryła korzeniowa może szybko przesychać.
Wrześniowe sadzenie nie oznacza intensywnego nawożenia
Roślina przed zimą powinna przede wszystkim dobrze się ukorzenić, a nie produkować dużą liczbę nowych, delikatnych pędów. Z tego powodu późnym latem i jesienią nie warto podawać wysokich dawek nawozów azotowych.
Przy przygotowywaniu stanowiska można wykorzystać dojrzały kompost, jeśli odpowiada wymaganiom danego gatunku. Świeży obornik nie powinien mieć bezpośredniego kontaktu z korzeniami świeżo posadzonych roślin.
Jeśli gleba jest żyzna i dobrze przygotowana, jesienne nawożenie często można ograniczyć. Więcej nie zawsze oznacza lepiej.
Nie czekaj z sadzeniem najbardziej wrażliwych roślin do końca miesiąca
Im później przeprowadzany jest zabieg, tym mniej czasu zostaje na rozwój nowych korzeni. Ma to szczególne znaczenie w chłodniejszych regionach Polski.
Odporne byliny czy cebule wielu gatunków można sadzić także później, ale część krzewów zimozielonych i młodych roślin lepiej umieścić w gruncie wcześniej.
Jeśli jesień przychodzi szybko, a prognozy wskazują na wyraźne ochłodzenie, nie warto kierować się wyłącznie datą. Stan gleby i temperatura są ważniejsze niż konkretny dzień kalendarza.
Ściółka pomoże świeżym nasadzeniom przetrwać pierwszą zimę
Po ukorzenieniu powierzchnię wokół części roślin można zabezpieczyć kilkucentymetrową warstwą materiału organicznego. Ogranicza ona parowanie i nagłe zmiany temperatury gleby.
Ściółki nie należy usypywać w wysokie kopce bezpośrednio przy pniach i podstawach pędów. Stały kontakt wilgotnego materiału z korą może sprzyjać jej uszkodzeniom.
Najbardziej wrażliwe rośliny mogą przed zimą wymagać dodatkowej ochrony. Rodzaj zabezpieczenia powinien być jednak dopasowany do gatunku, ponieważ nie wszystkie nasadzenia potrzebują szczelnego okrywania.
Wrzesień warto wykorzystać również do planowania wiosny
Rośliny cebulowe, byliny, krzewy oraz część drzew posadzonych teraz nie muszą robić dużego wrażenia jeszcze tej jesieni. Ich najważniejszym zadaniem jest rozwinięcie korzeni przed okresem silnych mrozów.
Dobrze przygotowana ziemia, właściwa głębokość sadzenia i regularne podlewanie są ważniejsze od bardzo intensywnej pielęgnacji. Jeśli warunki są odpowiednie, wrześniowe nasadzenia mają kilka tygodni na zaaklimatyzowanie się.
To właśnie teraz można przygotować ogród tak, aby wiosną wiele roślin ruszyło z rozwojem od razu po ociepleniu. Nie trzeba ograniczać się do cebulek kwiatowych, ponieważ początek jesieni dobrze nadaje się również do zakładania rabat, sadzenia krzewów i odmładzania starszych bylin.
Źródło: www.faunaflora.com.pl
